Της Τζένης Τσελεμπή
Business & Executive Coach
Coaching & Consulting for Business Growth
Τα συστήματα συναγερμού έχουν εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Από τις κλασικές εγκαταστάσεις με έναν πίνακα συναγερμού, ανιχνευτές και σειρήνες, έχουμε περάσει σε σύγχρονες λύσεις που συνδέονται στο δίκτυο, επικοινωνούν με εφαρμογές κινητών συσκευών, στέλνουν ειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο και μπορούν να συνεργάζονται με κάμερες ασφαλείας, συστήματα ελέγχου πρόσβασης και Κέντρα Λήψης Σημάτων.
Οι δυνατότητες αυτές προσφέρουν μεγαλύτερη ευκολία, ταχύτερη ενημέρωση και καλύτερο έλεγχο μιας εγκατάστασης.
Ταυτόχρονα όμως δημιουργούν και μια νέα ανάγκη: το ίδιο το σύστημα ασφαλείας πρέπει να προστατεύεται και από ψηφιακές απειλές.
Στη σύγχρονη εποχή, λοιπόν, η προστασία ενός επαγγελματικού ή οικιακού χώρου δεν εξαρτάται μόνο από τους αισθητήρες, τις κάμερες και τον συναγερμό. Εξαρτάται επίσης από το πόσο σωστά έχει σχεδιαστεί και προστατευτεί η δικτυακή υποδομή που τα συνδέει.
Ο συναγερμός δεν είναι πλέον ένα απομονωμένο σύστημα
Ένας σύγχρονος πίνακας συναγερμού μπορεί να επικοινωνεί μέσω Ethernet, Wi-Fi ή δικτύου κινητής τηλεφωνίας και να δίνει στον χρήστη τη δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου μέσα από το smartphone του.
Παράλληλα, μπορεί να συνεργάζεται με:
- κάμερες ασφαλείας και συστήματα CCTV,
- συστήματα ελέγχου πρόσβασης,
- Κέντρα Λήψης Σημάτων,
- εφαρμογές κινητών συσκευών,
- δικτυακές συσκευές και εταιρικές υποδομές,
- cloud υπηρεσίες,
- συστήματα αυτοματισμού και IoT.
Αυτός ο βαθμός διασύνδεσης κάνει ένα σύστημα ασφαλείας πολύ πιο λειτουργικό, αλλά σημαίνει ταυτόχρονα ότι πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέρος της συνολικής υποδομής πληροφορικής και δικτύων.
Δεν αρκεί, επομένως, να επιλέγουμε αξιόπιστο εξοπλισμό. Εξίσου σημαντικό είναι πώς εγκαθίσταται, πώς συνδέεται στο δίκτυο, πώς παραμετροποιείται και πώς συντηρείται με την πάροδο του χρόνου.
Η κυβερνοασφάλεια ξεκινά από τον σωστό σχεδιασμό
Η ασφάλεια ενός συστήματος δεν θα πρέπει να αποτελεί μια επιπλέον ρύθμιση που γίνεται μετά την εγκατάσταση.
Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από την αρχή.
Η φιλοσοφία αυτή είναι γνωστή διεθνώς ως Security by Design: η προστασία αποτελεί μέρος του σχεδιασμού του συστήματος και όχι μια προσθήκη της τελευταίας στιγμής.
Στην πράξη αυτό σημαίνει επιλογή αξιόπιστου εξοπλισμού, σωστή αρχιτεκτονική δικτύου, ασφαλή παραμετροποίηση των συσκευών και περιορισμό της πρόσβασης μόνο στους χρήστες και στις υπηρεσίες που πραγματικά τη χρειάζονται.
Αντίστοιχα, η λογική του Security by Default σημαίνει ότι ένα σύστημα πρέπει να παραδίδεται με όσο το δυνατόν ασφαλέστερες αρχικές ρυθμίσεις.
Ισχυροί κωδικοί και σωστή διαχείριση χρηστών
Ένας από τους πιο συνηθισμένους κινδύνους σε οποιοδήποτε δικτυακό σύστημα είναι η χρήση αδύναμων ή κοινόχρηστων κωδικών.
Οι βασικές καλές πρακτικές περιλαμβάνουν:
- ισχυρούς και μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης,
- διαφορετικό λογαριασμό για κάθε εξουσιοδοτημένο χρήστη όπου αυτό υποστηρίζεται,
- περιορισμό των δικαιωμάτων ανάλογα με τον ρόλο κάθε χρήστη,
- κατάργηση λογαριασμών που δεν χρησιμοποιούνται πλέον,
- ενεργοποίηση πρόσθετων μηχανισμών επαλήθευσης όπου είναι διαθέσιμοι.
Σε μια επιχείρηση, για παράδειγμα, δεν υπάρχει λόγος κάθε εργαζόμενος να έχει δικαιώματα διαχειριστή σε ένα σύστημα ασφαλείας.
Η πρόσβαση πρέπει να δίνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες.
Προσοχή στην απομακρυσμένη πρόσβαση
Η δυνατότητα ελέγχου του συναγερμού ή των καμερών από το κινητό είναι ιδιαίτερα χρήσιμη.
Ο χρήστης μπορεί να ενημερωθεί άμεσα για ένα συμβάν, να ελέγξει την κατάσταση του χώρου του και, ανάλογα με το σύστημα, να πραγματοποιήσει απομακρυσμένες ενέργειες.
Η απομακρυσμένη πρόσβαση όμως πρέπει να υλοποιείται σωστά.
Η άσκοπη έκθεση συσκευών απευθείας στο Internet ή η χρήση μη ασφαλών ρυθμίσεων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης.
Για τον λόγο αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται οι ασφαλείς μέθοδοι επικοινωνίας και απομακρυσμένης διαχείρισης που προβλέπει ο κατασκευαστής, με σωστή παραμετροποίηση από εξειδικευμένο τεχνικό.
Ασφαλής επικοινωνία μεταξύ των συσκευών
Σε ένα διασυνδεδεμένο σύστημα, πληροφορίες μεταφέρονται συνεχώς μεταξύ του κέντρου συναγερμού, των εφαρμογών, των server, των καμερών και των υπόλοιπων συσκευών.
Η προστασία αυτής της επικοινωνίας είναι εξίσου σημαντική με την προστασία της ίδιας της συσκευής.
Η χρήση σύγχρονων πρωτοκόλλων ασφαλείας και κρυπτογράφησης συμβάλλει στην προστασία των δεδομένων κατά τη μεταφορά τους και περιορίζει την πιθανότητα υποκλοπής ή μη εξουσιοδοτημένης παρέμβασης.
Γι’ αυτό, όταν σχεδιάζεται ένα σύστημα ασφαλείας, το ερώτημα δεν πρέπει να είναι μόνο:
«Ποιες συσκευές θα εγκαταστήσουμε;»
Αλλά και:
«Με ποιον τρόπο θα επικοινωνούν μεταξύ τους;»
Οι ενημερώσεις λογισμικού είναι μέρος της συντήρησης
Όπως ένα σύστημα συναγερμού χρειάζεται έλεγχο στις μπαταρίες, στους ανιχνευτές και στις υπόλοιπες συσκευές του, έτσι και ο δικτυακός εξοπλισμός χρειάζεται τακτική παρακολούθηση.
Οι κατασκευαστές διαθέτουν κατά καιρούς νέες εκδόσεις firmware για τη βελτίωση της λειτουργίας, την προσθήκη δυνατοτήτων ή την αντιμετώπιση θεμάτων ασφαλείας.
Για τον λόγο αυτό, η τεχνική υποστήριξη ενός σύγχρονου συστήματος δεν πρέπει να σταματά την ημέρα που ολοκληρώνεται η εγκατάσταση.
Χρειάζεται περιοδικός έλεγχος ώστε να διαπιστώνεται:
- αν υπάρχουν διαθέσιμες και απαραίτητες ενημερώσεις,
- αν οι λογαριασμοί χρηστών εξακολουθούν να είναι σωστά ρυθμισμένοι,
- αν υπάρχουν υπηρεσίες ή προσβάσεις που δεν χρησιμοποιούνται πλέον,
- αν η δικτυακή υποδομή λειτουργεί όπως αρχικά σχεδιάστηκε,
- αν έχει αλλάξει κάτι στις ανάγκες της επιχείρησης ή της εγκατάστασης.
Όταν οι κάμερες συνδέονται με τον συναγερμό
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα των σύγχρονων συστημάτων είναι η δυνατότητα συνεργασίας συναγερμού και βιντεοεπιτήρησης.
Για παράδειγμα, όταν ενεργοποιείται ένας ανιχνευτής, το σύστημα μπορεί να βοηθήσει τον χρήστη ή το Κέντρο Λήψης Σημάτων να έχει ταχύτερα εικόνα για το τι συμβαίνει στον χώρο.
Έτσι ένα συμβάν μπορεί να αξιολογηθεί αποτελεσματικότερα και να περιοριστούν περιπτώσεις άσκοπης κινητοποίησης λόγω ψευδούς συναγερμού.
Όταν όμως χρησιμοποιούνται κάμερες, εφαρμογές και cloud υπηρεσίες, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η σωστή διαχείριση των δεδομένων που καταγράφονται ή μεταδίδονται.
Η τεχνική λύση πρέπει πάντα να σχεδιάζεται ανάλογα με τη χρήση του χώρου, τις πραγματικές ανάγκες ασφαλείας και το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Για τις επιχειρήσεις, το θέμα γίνεται ακόμη σημαντικότερο
Μια σύγχρονη επιχείρηση μπορεί να διαθέτει δεκάδες ή και εκατοντάδες δικτυακές συσκευές.
Υπολογιστές, κάμερες, access points, τηλεφωνικά συστήματα, εκτυπωτές, συστήματα πρόσβασης, συναγερμούς, IoT συσκευές και cloud εφαρμογές λειτουργούν πλέον ως κομμάτια της ίδιας ψηφιακής υποδομής.
Για αυτό και η ασφάλεια δεν μπορεί να εξετάζεται αποσπασματικά.
Ένα σύστημα συναγερμού μπορεί να είναι εξαιρετικά αξιόπιστο ως προς την ανίχνευση μιας παραβίασης, αλλά η συνολική εγκατάσταση χρειάζεται ταυτόχρονα σωστά σχεδιασμένο δίκτυο, ελεγχόμενη πρόσβαση, ενημερωμένες συσκευές και κατάλληλη τεχνική υποστήριξη.
Η προσέγγιση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι απαιτήσεις γύρω από την κυβερνοασφάλεια των επιχειρήσεων και οργανισμών ενισχύονται διαρκώς σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
Ο ρόλος του εγκαταστάτη αλλάζει
Ο επαγγελματίας εγκαταστάτης συστημάτων ασφαλείας δεν καλείται πλέον απλώς να τοποθετήσει αισθητήρες, κάμερες και ένα hub συναγερμού.
Σε πολλές εγκαταστάσεις χρειάζεται να γνωρίζει πώς το σύστημα θα ενταχθεί στην υπάρχουσα υποδομή του πελάτη και να συνεργάζεται με το τμήμα IT ή τον διαχειριστή του δικτύου.
Πρέπει να εξετάζονται θέματα όπως:
- η δικτυακή αρχιτεκτονική,
- οι διευθύνσεις IP και τα VLANs,
- η πρόσβαση στο Internet,
- η απομακρυσμένη διαχείριση,
- τα δικαιώματα χρηστών,
- οι ενημερώσεις των συσκευών,
- η συνεργασία διαφορετικών συστημάτων μεταξύ τους.
Αυτός είναι και ο λόγος που η ολοκληρωμένη τεχνογνωσία σε συστήματα ασφαλείας, δίκτυα και πληροφορική έχει πλέον ιδιαίτερη αξία.
Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην ασφάλεια
Στην Tech-Group αντιμετωπίζουμε κάθε έργο ως ένα ενιαίο τεχνολογικό σύστημα.
Ο σχεδιασμός ενός σύγχρονου συστήματος ασφαλείας δεν αφορά μόνο την επιλογή ενός καλού συναγερμού ή μιας καλής κάμερας.
Αφορά τον τρόπο με τον οποίο όλα τα επιμέρους συστήματα θα συνεργαστούν σωστά και με ασφάλεια.
Συστήματα συναγερμού, CCTV, έλεγχος πρόσβασης, ενσύρματα και ασύρματα δίκτυα, Internet, IoT και λύσεις πληροφορικής αποτελούν πλέον συχνά τμήματα της ίδιας εγκατάστασης.
Και όσο αυξάνεται η διασύνδεση μεταξύ τους, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά ο σωστός σχεδιασμός.
Η ασφάλεια σήμερα είναι και ψηφιακή
Ένας σύγχρονος συναγερμός πρέπει φυσικά να κάνει σωστά την κύρια δουλειά του: να εντοπίζει έγκαιρα μια πιθανή παραβίαση και να ενημερώνει τους κατάλληλους ανθρώπους.
Αλλά αυτό πλέον δεν αρκεί.
Πρέπει ταυτόχρονα να αποτελεί μέρος μιας σωστά σχεδιασμένης και προστατευμένης υποδομής.
Γιατί σήμερα η ασφάλεια ενός χώρου δεν σταματά στην πόρτα, στην κάμερα ή στον πίνακα συναγερμού.
Επεκτείνεται μέχρι το δίκτυο, τις εφαρμογές και κάθε συσκευή που είναι συνδεδεμένη σε αυτά.